در این مقاله بررسی می‌کنیم که چرا بلاکچین‌های متمرکز بر استیبل‌کوین‌ها، با وجود روایت‌های قدرتمند، نقدینگی اولیه عظیم و تراکنش‌های بدون کارمزد، در حفظ کاربران با مشکل مواجه هستند. همچنین به این می‌پردازیم که این شبکه‌ها برای دستیابی به پذیرش واقعی چه الزاماتی دارند و آیا می‌توانند با اکوسیستم‌های تثبیت‌شده‌ای مانند ترون رقابت کنند یا خیر.
Plasma خود را به‌عنوان یک بلاکچین لایه اول (L1) معرفی می‌کند که به‌طور خاص برای استیبل‌کوین‌ها طراحی شده است؛ شبکه‌ای با انتقال بدون کارمزد تتر، توان عملیاتی بالا و زیرساخت پرداخت ساده و کاربرپسند.
با این حال، شاخص‌های فعالیت شبکه در حال حاضر فاصله زیادی با اهداف اولیه دارند و توکن XPL حدود ۹۰٪ از سقف تاریخی (ATH) خود افت کرده است. در ادامه بررسی می‌کنیم چه اتفاقی رخ داده است.
شاخص‌های آنچین
Plasma شروع قدرتمندی داشت. ارزش کل قفل‌شده (TVL) این پروژه طی ۵ روز به ۱۴ میلیارد دلار رسید و بلافاصله آن را در میان ۱۰ بلاکچین برتر قرار داد. ارزش بازار استیبل‌کوین‌ها در این شبکه به ۶ میلیارد دلار رسید که حدود ۸۰٪ آن مربوط به USDT بود.
اما با فروکش‌کردن هیجان اولیه و کاهش توجه کاربران، شاخص‌ها نیز رو به افول گذاشتند. TVL اکنون به ۷.۸ میلیارد دلار رسیده که ۴۵٪ کمتر از سطوح ماه سپتامبر است. ارزش بازار استیبل‌کوین‌ها حتی افت شدیدتری داشته و حدود ۷۰٪ کاهش یافته است.
در حال حاضر، Plasma تنها حدود ۹ تراکنش در ثانیه پردازش می‌کند. برای مقایسه، شبکه ترون در زمان نگارش این مقاله حدود ۴۵۰ TPS را مدیریت می‌کند.
توکن XPL
توکن XPL در زمان عرضه عملکرد بسیار قدرتمندی داشت و ظرف چند روز به ارزش بازار ۳ میلیارد دلار رسید و سود قابل‌توجهی برای شرکت‌کنندگان فروش اولیه ایجاد کرد. علاوه بر این، تیم پروژه به هر کاربری که حداقل ۱ دلار واریز کرده بود، ۹٬۳۹۴ واحد XPL (حدود ۱۰ هزار دلار) ایردراپ کرد.
این شروع قدرتمند و ایردراپ بزرگ، فضای مثبتی پیرامون پروژه ایجاد کرد؛ اما این وضعیت دوام نیاورد.
قیمت XPL به‌تدریج کاهش یافت و بخشی از جامعه کاربری تیم پروژه را به فروش توکن‌های خود متهم کرد. بنیان‌گذار پروژه این اتهامات را رد کرد، اما همچنان پرسش‌هایی درباره نحوه استفاده از ۸۰۰ میلیون واحد XPL اختصاص‌یافته به توسعه اکوسیستم باقی مانده است.
در نتیجه این ابهامات، توکن وارد یک روند نزولی طولانی‌مدت شد و ارزش بازار فعلی آن به حدود ۳۰۰ میلیون دلار رسیده است؛ یعنی حدود ۹۰٪ پایین‌تر از اوج قیمتی.
سایر بلاکچین‌های استیبل‌کوینی
Stable یک بلاکچین لایه اول است که برای تراکنش‌های استیبل‌کوینی طراحی شده و از USDT به‌عنوان کارمزد شبکه استفاده می‌کند. مین‌نت این پروژه به‌تازگی راه‌اندازی شده و از روز اول، پروژه‌های متعددی از آن پشتیبانی کرده‌اند. TVL این شبکه اکنون به ۸۰۰ میلیون دلار رسیده است.
با این حال، شبکه در حال حاضر تنها حدود ۰.۲ تراکنش در ثانیه پردازش می‌کند. ارزش بازار توکن آن نیز مشابه XPL و در حدود ۲۶۰ میلیون دلار است. نکته قابل توجه اینکه توکن این پروژه در ۲۴ ساعت نخست معامله، حدود ۲۰٪ افت قیمت را تجربه کرده است.
Arc یک بلاکچین لایه اول است که از USDC به‌عنوان توکن گس استفاده می‌کند. این پروژه در حال حاضر در مرحله تست‌نت عمومی قرار دارد و مین‌نت آن برای سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است. گزارش‌هایی نیز درباره احتمال عرضه توکن بومی ARC منتشر شده است.
Tempo شبکه‌ای است که در ماه اکتبر موفق به جذب ۵۰۰ میلیون دلار سرمایه با ارزش‌گذاری ۵ میلیارد دلاری شد. در این شبکه نیز کارمزدها با استیبل‌کوین پرداخت می‌شوند. تست‌نت عمومی Tempo امروز با مشارکت نهادهایی مانند UBS، MasterCard و Kalshi آغاز شده است.
بلاکچین‌های استیبل‌کوینی چه چیزی کم دارند؟
بیشتر شبکه‌های استیبل‌کوینی مزایا و جایگاه مشابهی دارند: تراکنش‌های ارزان، توان عملیاتی بالا (هزاران TPS) و پرداخت کارمزد با استیبل‌کوین.
اما همگی با یک مشکل اساسی مشترک روبه‌رو هستند: کمبود کاربران فعال. اعدادی مانند ۹ TPS در Plasma یا ۰.۲ TPS در Stable فاصله چشمگیری با ادعاهای بازاریابی و اهداف اعلام‌شده دارند.
در مقایسه، شبکه ترون به‌عنوان پیشتاز انتقال استیبل‌کوین‌ها، فاصله قابل‌توجهی با رقبا دارد. ترون به نزدیکی سقف تاریخی خود در تعداد تراکنش‌های ماهانه، یعنی حدود ۳۰۰ میلیون تراکنش، رسیده است. کارمزدهای ماه نوامبر این شبکه ۲۹.۵ میلیون دلار بوده که پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۲۳ محسوب می‌شود، اما همچنان بسیار بالاتر از سایر بلاکچین‌هاست.
نکته قابل توجه اینکه ۸۴٪ از این کارمزدها مربوط به تراکنش‌های USDT بوده است.
در شرایط فعلی، دلیل قانع‌کننده‌ای وجود ندارد که کاربران عادی شبکه‌های آشنا و تثبیت‌شده را ترک کرده و به بلاکچین‌های جدید مهاجرت کنند.
چشم‌انداز آینده
یکی از مهم‌ترین فرصت‌های بلاکچین‌های استیبل‌کوینی در حال حاضر، پذیرش در حوزه B2B است. شرکت‌ها به‌طور فزاینده‌ای به دنبال راه‌هایی برای کاهش هزینه‌ها، تسریع پرداخت‌های بین‌المللی، خودکارسازی تسویه‌ها و کاهش وابستگی به بانک‌ها هستند.
در صورت شکل‌گیری همکاری‌های قوی، این شبکه‌ها می‌توانند بخشی از این بازار را به دست آورند. با این حال، هر پروژه نه‌تنها با رقبای مستقیم خود در حوزه بلاکچین‌های استیبل‌کوینی، بلکه با سایر بلاکچین‌های لایه اول نیز رقابت خواهد کرد؛ شبکه‌هایی که به‌سادگی جایگاه خود را واگذار نخواهند کرد.
