فن توکن چیست؟ کاربرد، نحوه خرید و ریسک توکن‌های هواداری

طرفداران فوتبال معمولاً تاثیری بر تصمیم‌های باشگاه محبوبشان ندارند. حتی انتخاب موسیقی ورزشگاه یا طرح بعضی محصولات هواداری هم بدون دخالت آن‌ها انجام می‌شود. فن توکن‌ها با این ایده شکل گرفتند که هواداران بتوانند در برخی از این تصمیم‌ها مشارکت کنند و در مقابل، از امتیازاتی مانند دریافت جوایز اختصاصی یا حضور در رویدادهای ویژه بهره‌مند شوند.

فن توکن (Fan Token) یا توکن هواداری، نوعی دارایی دیجیتال مبتنی بر بلاک‌چین است که برای مشارکت هواداران در فعالیت‌های یک تیم ورزشی یا مجموعه دیگر استفاده می‌شود. این توکن‌ها قابلیت خرید و فروش هم دارند و قیمتشان در بازار ارزهای دیجیتال تغییر می‌کند. بااین‌حال، خرید فن توکن به معنی سهامدار شدن در باشگاه نیست و سود مشخصی هم برای دارنده آن تضمین نمی‌کند.

باشگاه‌هایی مانند بارسلونا، پاری سن ژرمن و یوونتوس از شناخته‌شده‌ترین مجموعه‌هایی هستند که فن توکن اختصاصی دارند. اما این دارایی‌ها دقیقاً چه کاربردی دارند و چرا بعضی افراد حاضرند برای خریدشان پول پرداخت کنند؟

فن توکن چیست و چگونه کار می‌کند؟

فن توکن یکی از انواع توکن‌های کاربردی در بازار ارز دیجیتال است. برخلاف رمزارزهایی مانند بیت‌کوین که بیشتر برای انتقال ارزش یا سرمایه‌گذاری شناخته می‌شوند، فن توکن‌ها با هدف ایجاد ارتباط میان یک مجموعه و طرفدارانش طراحی شده‌اند. البته این کاربرد مانع معامله آن‌ها نمی‌شود و کاربران می‌توانند در بازارهای پشتیبانی‌شده نسبت به خرید و فروش آنها اقدام کنند.

سازوکار فن توکن را می‌توان با یک مثال توضیح داد. فرض کنید باشگاه مورد علاقه شما قصد دارد طرح جدیدی برای اتوبوس تیم انتخاب کند و سه گزینه را به رأی هواداران بگذارد. اگر فن توکن آن باشگاه را داشته باشید و شرایط نظرسنجی را رعایت کنید، می‌توانید در رأی‌گیری شرکت کنید. در برخی برنامه‌ها، تعداد توکن‌هایی که در اختیار دارید نیز بر قدرت رای شما تأثیر می‌گذارد.

یکی از شناخته‌شده‌ترین پلتفرم‌های این حوزه، سوسیوس (Socios.com) است. این پلتفرم با همکاری باشگاه‌های ورزشی، امکاناتی مانند رأی‌گیری، دریافت پاداش و دسترسی به تجربه‌های هواداری را فراهم می‌کند. برای شرکت در بعضی نظرسنجی‌های سوسیوس، کاربر باید مقدار مشخصی از فن توکن خود را تا پایان رأی‌گیری در بخش مربوط قفل کند. توکن‌ها با ثبت رأی مصرف نمی‌شوند، اما ممکن است تا پایان دوره رأی‌گیری قابل انتقال نباشند.

فن توکن چه کاربردهایی دارد؟

مهم‌ترین کاربرد فن توکن، مشارکت در برنامه‌هایی است که باشگاه برای هواداران خود تدارک می‌بیند. این برنامه‌ها در همه تیم‌ها یکسان نیستند و ممکن است در طول زمان تغییر کنند.

شرکت در نظرسنجی‌های رسمی باشگاه یکی از شناخته‌شده‌ترین کاربرد هاست. برای مثال، دارندگان فن توکن بارسلونا در گذشته فرصت مشارکت در انتخاب طرح بازوبند کاپیتان این تیم برای مسابقه ال‌کلاسیکو را داشته‌اند. نظرسنجی‌های مشابهی هم درباره ظاهر محصولات هواداری، موسیقی ورزشگاه و بعضی برنامه‌های مربوط به مسابقات برگزار شده است. نتیجه این رأی‌گیری‌ها بسته به شرایط اعلام‌شده می‌تواند برای باشگاه الزام‌آور باشد یا صرفاً جنبه مشورتی داشته باشد.

کاربرد دیگر فن توکن به جوایز و تجربه‌های اختصاصی مربوط می‌شود. در پلتفرم سوسیوس، کاربران می‌توانند با فعالیت‌هایی مانند شرکت در نظرسنجی‌ها امتیاز جمع کنند و طبق شرایط هر برنامه، از این امتیازها برای دریافت پاداش استفاده کنند. پیراهن امضا شده بازیکنان، بلیت مسابقات و فرصت حضور در بعضی برنامه‌های ویژه از نمونه جوایزی هستند که در این اکوسیستم ارائه شده‌اند.

در کنار این امکانات، فن توکن یک دارایی قابل معامله نیز هست. به همین خاطر، همه خریداران آن لزوماً هوادار تیم مربوط نیستند. ممکن است شخصی هیچ علاقه‌ای به فوتبال نداشته باشد، اما توکن PSG را با هدف معامله بخرد. ارزش چنین معامله‌ای به تغییر قیمت در بازار بستگی دارد و هیچ ارتباط مستقیمی با حق دریافت درآمد یا سود باشگاه ندارد.

معروف‌ترین فن توکن‌های بازار ارز دیجیتال

باشگاه‌های فوتبال نقش مهمی در شناخته‌شدن فن توکن‌ها داشته‌اند. یوونتوس، پاری سن ژرمن و بارسلونا از نخستین نام‌های بزرگ این حوزه بودند و بعدها تیم‌ها و فدراسیون‌های دیگری هم به آن‌ها پیوستند. در جدول زیر، پنج نمونه شناخته‌شده از فن توکن فوتبال معرفی شده‌اند.

فن توکن بارسلونا (BAR) در سال ۲۰۲۰ با همکاری سوسیوس عرضه شد و به هواداران این باشگاه امکان مشارکت در برخی برنامه‌های رسمی را داد. یکی از نمونه‌های جالب آن، رأی‌گیری برای انتخاب طرح بازوبند کاپیتان در مسابقه ال‌کلاسیکو بود. دارندگان این توکن همچنین در انتخاب طرح پرچم‌های کرنر ورزشگاه و بعضی آیتم‌های موزه باشگاه مشارکت داشته‌اند. بارسلونا در کنار نظرسنجی‌ها، تجربه‌هایی مانند حضور در زمین تمرین و دریافت یادگاری‌های امضاشده را نیز برای گروهی از هواداران فراهم کرده است.

فن توکن پاری سن ژرمن (PSG) از اولین توکن‌های هواداری باشگاه‌های بزرگ اروپایی است. طرفداران این تیم از طریق PSG در انتخاب طرح پرچم‌های یادبود مسابقات و بعضی برنامه‌های مناسبتی باشگاه نقش داشته‌اند. یکی از برنامه‌های متفاوت پاری سن ژرمن، فراهم‌کردن فرصت بازی در ورزشگاه پارک دو پرنس برای تعدادی از دارندگان توکن بوده است. بازدید اختصاصی از مرکز تمرینی باشگاه و دریافت یادگاری‌های دیجیتال هم از تجربه‌هایی هستند که در برنامه‌های هواداری PSG ارائه شده‌اند.

فن توکن منچسترسیتی (CITY) در سال ۲۰۲۱ معرفی شد و برای ارتباط بیشتر هواداران این باشگاه انگلیسی با برنامه‌های رسمی تیم کاربرد دارد. در کنار شرکت در نظرسنجی‌ها، دارندگان واجد شرایط CITY می‌توانند از فرصت‌های ویژه‌ای مانند دریافت محصولات امضاشده، ملاقات با بازیکنان یا شرکت در برنامه‌هایی که در ورزشگاه اتحاد برگزار می‌شود بهره‌مند شوند. البته این امکانات معمولاً ظرفیت محدودی دارند و شرایط دریافت آن‌ها برای همه دارندگان توکن یکسان نیست.

فن توکن یوونتوس (JUV) یکی از قدیمی‌ترین نمونه‌های این بازار است که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد. یوونتوس از همان ابتدا تلاش کرد رأی هواداران را وارد بعضی بخش‌های تجربه روز مسابقه کند. برای مثال، دارندگان JUV در انتخاب آهنگ شادی پس از گل در ورزشگاه آلیانتس و طراحی اتوبوس تیم مشارکت کرده‌اند. در سال‌های بعد نیز نظرسنجی‌هایی درباره طرح بلیت مسابقات، موسیقی ورزشگاه و محصولات هواداری برگزار شده است.

فن توکن تیم ملی آرژانتین (ARG) برخلاف چهار نمونه قبلی، به یک باشگاه تعلق ندارد و با همکاری فدراسیون فوتبال آرژانتین منتشر شده است. این توکن برای طرفداران تیم ملی طراحی شده و امکان شرکت در نظرسنجی‌ها و برنامه‌های هواداری مرتبط با مسابقات ملی را فراهم می‌کند. دریافت پیراهن امضاشده، شرکت در بعضی برنامه‌های روز مسابقه و فرصت ملاقات با بازیکنان از جمله مزایایی هستند که در برنامه‌های رسمی مربوط به ARG پیش‌بینی شده‌اند.

این پنج مورد از شناخته‌شده‌ترین فن توکن‌ها هستند، اما معروف‌بودن آن‌ها لزوماً به معنی مناسب‌بودنشان برای سرمایه‌گذاری نیست. اگر هدفتان خریدوفروش باشد، حجم معاملات، نقدشوندگی و وضعیت عرضه توکن اهمیت بیشتری از شهرت باشگاه دارند.

چیلیز چیست و چه ارتباطی با فن توکن‌ها دارد؟

نام چیلیز (Chiliz) تقریباً در بیشتر مطالب مربوط به توکن‌های هواداری دیده می‌شود. دلیلش هم روشن است؛ این مجموعه یکی از بازیگران اصلی توسعه زیرساخت فن توکن‌هاست و بسیاری از توکن‌های شناخته‌شده باشگاهی با اکوسیستم آن ارتباط دارند.

چیلیز یک شبکه بلاک‌چینی به نام Chiliz Chain دارد که برای توسعه برنامه‌ها و دارایی‌های دیجیتال مرتبط با ورزش و سرگرمی استفاده می‌شود. ارز بومی این شبکه CHZ است؛ یعنی همان دارایی‌ای که برای پرداخت کارمزد تراکنش‌های شبکه و بعضی فعالیت‌های آن کاربرد دارد.

سوسیوس نیز پلتفرم تعامل با هواداران در این اکوسیستم است. کاربران می‌توانند از طریق خدمات پشتیبانی‌شده آن در نظرسنجی‌ها شرکت کنند، امتیاز جمع کنند یا فن توکن تهیه کنند. در واقع، چیلیز زیرساخت بلاک‌چینی را فراهم می‌کند و سوسیوس یکی از مسیرهای استفاده از خدمات هواداری است.

به همین خاطر نباید CHZ را با توکن اختصاصی باشگاه‌ها اشتباه گرفت. برای مثال، CHZ ارز بومی شبکه چیلیز است، اما BAR توکنی مرتبط با باشگاه بارسلونا محسوب می‌شود.

بسیاری از فن توکن‌های سوسیوس از استاندارد CAP-20 در شبکه چیلیز استفاده می‌کنند. این استاندارد از نظر فنی به ERC-20 شباهت دارد. در به‌روزرسانی اخیر شبکه، فن توکن‌ها به نسخه‌هایی ارتقا یافته‌اند که امکان نگهداری و انتقال مقادیر اعشاری را فراهم می‌کنند. این تغییر برای دارندگان توکن در کیف پول‌های شخصی اهمیت دارد؛ چون نسخه جدید دارایی ممکن است آدرس قرارداد متفاوتی داشته باشد.

بیشتر فن توکن‌های معروف را چه کسی منتشر می‌کند؟

در اکوسیستم سوسیوس، انتشار فن توکن‌ها با همکاری نهادهای صادرکننده مرتبط با این مجموعه و باشگاه‌های ورزشی انجام می‌شود. برای مثال، در اسناد رسمی توکن‌های مختلف، شرکت‌هایی مانند Fan Token Management AG و Socios Technologies AG در نقش‌های مرتبط با انتشار و مدیریت توکن معرفی شده‌اند. باشگاه ورزشی، شرکت صادرکننده و پلتفرم ارائه‌دهنده خدمات لزوماً یک مجموعه نیستند. از طرفی، تمام فن توکن‌های بازار هم متعلق به چیلیز نیستند و پروژه‌های دیگری در این حوزه فعالیت می‌کنند.

فن توکن چگونه عرضه می‌شود؟

وقتی قرار است فن توکن جدیدی منتشر شود، تعداد توکن‌ها، نحوه عرضه و شرایط استفاده از آن‌ها در اسناد پروژه مشخص می‌شود. بخشی از موجودی ممکن است در عرضه اولیه فروخته شود و بخش دیگری برای برنامه‌های آینده یا توزیع‌های بعدی باقی بماند.

عرضه اولیه فن توکن را FTO یا Fan Token Offering می‌نامند. در مدل رایج سوسیوس، تعداد مشخصی توکن برای یک دوره محدود با قیمت ثابت عرضه می‌شود. پس از پایان این مرحله، اگر توکن وارد بازار معاملات شود، قیمت آن بر اساس عرضه و تقاضا تغییر می‌کند.

برای مثال، فرض کنید باشگاهی یک میلیون فن توکن منتشر کرده و در عرضه اولیه فقط ۲۰۰ هزار واحد آن را وارد گردش کرده است. در این شرایط، هنوز بخش بزرگی از موجودی کل توکن وارد بازار نشده و نحوه توزیع آینده آن می‌تواند بر قیمت اثر بگذارد. این اعداد فرضی‌اند و صرفاً تفاوت عرضه کل و عرضه در گردش را نشان می‌دهند. البته مدل اقتصادی فن توکن‌ها همیشه یکسان نیست. در بررسی هر پروژه باید تعداد واحدهای در گردش، برنامه انتشار یا آزادسازی توکن‌ها و هرگونه تغییر احتمالی در عرضه را از اسناد همان دارایی استخراج کرد. پایین‌بودن تعداد توکن‌های موجود در بازار نیز به‌تنهایی نشانه ارزشمند بودن آن‌ها نیست.

چگونه فن توکن بخریم؟

برای خرید فن توکن ابتدا باید مشخص کنید که صرفاً قصد معامله دارید یا می‌خواهید از امکانات هواداری آن هم استفاده کنید. این تفاوت در انتخاب پلتفرم اهمیت دارد؛ چون خرید یک توکن در صرافی لزوماً به معنی دسترسی فوری به نظرسنجی‌ها و جوایز باشگاه نیست.

فن توکن‌ها در بعضی صرافی‌های ارز دیجیتال و پلتفرم‌های مرتبط با اکوسیستم چیلیز قابل معامله‌اند. بسته به پلتفرم، ممکن است خرید با تتر، چیلیز یا دارایی دیگری انجام شود. بنابراین برای خرید تمام فن توکن‌ها الزاماً نیازی نیست ابتدا CHZ تهیه کنید.

بعد از انتخاب پلتفرم، نوبت بررسی نماد و شبکه دارایی است. برای مثال، نماد فن توکن بارسلونا BAR و نماد توکن پاری سن ژرمن PSG است. اگر قصد انتقال توکن به کیف پول شخصی را دارید، باید مطمئن شوید که شبکه و نسخه توکن در مبدأ و مقصد پشتیبانی می‌شوند. تغییر قرارداد بعضی فن توکن‌ها در جریان ارتقای شبکه چیلیز هم دلیل دیگری است که نباید فقط به نام و نماد دارایی اکتفا کرد. پیش از تایید خرید، قیمت نهایی، کارمزد معامله و شرایط برداشت را بررسی کنید. ممکن است صرافی از یک فن توکن پشتیبانی کند، اما برداشت آن از طریق شبکه مورد نظر شما فعال نباشد. اگر هدف استفاده از مزایای هواداری است نیز باید شرایط نگهداری و اتصال توکن به حساب کاربری پلتفرم مربوط را بخوانید.

برای بررسی دارایی‌های قابل معامله در یک صرافی ایرانی، می‌توانید به وال‌ول مراجعه کنید. موجودبودن فن توکن موردنظر و شبکه‌های انتقال آن باید در زمان معامله بررسی شود.

قیمت فن توکن به چه عواملی بستگی دارد؟

قیمت فن توکن در بازار معاملاتی مانند بسیاری از رمزارزهای دیگر بر اساس عرضه و تقاضا تعیین می‌شود، اما یک تفاوت جالب وجود دارد: اخبار ورزشی و احساسات هواداران هم می‌توانند توجه معامله‌گران را به این دارایی‌ها جلب کنند.

برای مثال، نزدیک‌شدن یک باشگاه به فینال لیگ قهرمانان ممکن است باعث شود افراد بیشتری درباره فن توکن آن جست‌وجو کنند. اگر این توجه به افزایش تقاضای خرید تبدیل شود، احتمال رشد قیمت وجود دارد. بااین‌حال، ممکن است معامله‌گران از قبل چنین رویدادی را پیش‌بینی کرده باشند و پس از مسابقه اقدام به فروش کنند؛ حتی اگر تیم نتیجه مطلوبی گرفته باشد. تحقیقات انجام‌شده درباره فن توکن‌ها نیز نشان می‌دهند که نتایج مسابقات و رویدادهای ورزشی می‌توانند بر قیمت اثر بگذارند، اما این رابطه همیشگی و قابل پیش‌بینی نیست.

عرضه در گردش، حجم معاملات و وضعیت کلی بازار ارزهای دیجیتال هم در تغییر قیمت نقش دارند. فن توکنی که خریداران و فروشندگان کمی دارد، ممکن است با سفارش‌های نسبتاً کوچک نوسان زیادی تجربه کند. در چنین بازاری، اختلاف قیمت خرید وفروش گاهی به‌اندازه خود تغییر قیمت اهمیت پیدا می‌کند.

مثالی از سود و زیان خرید فن توکن

فرض کنید قیمت یک فن توکن ۲ دلار است و شما ۵۰ واحد از آن می‌خرید. برای این معامله، بدون درنظر گرفتن کارمزد، ۱۰۰ دلار پرداخت کرده‌اید. اگر قیمت توکن به ۲٫۴ دلار برسد، ارزش دارایی شما ۱۲۰ دلار می‌شود؛ اما در صورت کاهش قیمت به ۱٫۴ دلار، ارزش همان ۵۰ واحد به ۷۰ دلار خواهد رسید.

این مثال به قیمت واقعی هیچ توکن خاصی اشاره ندارد. سود یا زیان نهایی معامله نیز به کارمزد، اختلاف قیمت خریدوفروش و قیمتی که سفارش واقعاً با آن انجام می‌شود بستگی دارد. همچنین کاهش ۳۰ درصدی قیمت به این معنی نیست که دارایی برای بازگشت به قیمت اولیه فقط به ۳۰ درصد رشد نیاز دارد. توکنی که از ۲ دلار به ۱٫۴ دلار رسیده، برای برگشت به ۲ دلار باید حدود ۴۲٫۹ درصد افزایش قیمت داشته باشد.

مزایا و معایب فن توکن چیست؟

برای یک هوادار فوتبال، داشتن فرصتی برای مشارکت در برنامه‌های رسمی باشگاه می‌تواند جذاب باشد. مخصوصاً اگر در شهری یا کشوری زندگی کند که امکان حضور مرتب در ورزشگاه یا رویدادهای تیم محبوبش را ندارد. فن توکن‌ها می‌توانند بخشی از این فاصله را با رأی‌گیری‌های آنلاین، برنامه‌های وفاداری و تجربه‌های اختصاصی کمتر کنند.

مزیت دیگر، قابل‌انتقال‌بودن بسیاری از این دارایی‌هاست. برخلاف بعضی امتیازهای باشگاهی که فقط داخل یک سامانه کاربرد دارند، فن توکن‌های قابل معامله را می‌توان در بازارهای پشتیبانی‌شده خرید و فروش کرد. البته فروش‌پذیری یک توکن به وجود بازار و تقاضای کافی بستگی دارد.

در مقابل، مزایای هواداری فن توکن‌ها ثابت و تضمین‌شده نیستند. ممکن است باشگاهی در یک فصل برنامه‌های متنوعی برای دارندگان توکن برگزار کند و فصل بعد تعداد این برنامه‌ها کمتر شود. حتی احتمال دارد همکاری باشگاه با ارائه‌دهنده خدمات تغییر کند و بخشی از امکانات قبلی دیگر در دسترس نباشند. شرایط رسمی سوسیوس نیز امکان تغییر یا حذف بعضی قابلیت‌های فن توکن را پیش‌بینی کرده است.

محدودیت مهم دیگر به ماهیت حقوقی این دارایی‌ها برمی‌گردد. فن توکن‌های معمولی باشگاهی نه سهام‌اند و نه ادعایی نسبت به درآمد مجموعه ایجاد می‌کنند. بنابراین نباید خرید آن‌ها را با سرمایه‌گذاری مستقیم در یک باشگاه فوتبال یکسان دانست.

ریسک سرمایه‌گذاری در فن توکن

بخش مهمی از ریسک فن توکن‌ها به نوسان قیمت مربوط است. در بازار این دارایی‌ها، علاقه هواداران، اخبار ورزشی و تصمیم‌های معامله‌گران می‌توانند هم‌زمان بر قیمت تاثیر بگذارند. ممکن است یک باشگاه عملکرد خوبی داشته باشد، اما قیمت توکنش کاهش پیدا کند؛ چون شرایط عمومی بازار نامناسب است یا تعداد فروشندگان از خریداران بیشتر شده است.

مسئله دیگر نقدشوندگی است. همه توکن‌های باشگاهی به‌اندازه رمزارزهای بزرگ معامله نمی‌شوند و گاهی فاصله زیادی بین قیمت پیشنهادی خریداران و فروشندگان وجود دارد. در چنین وضعیتی، حتی اگر قیمت نمایش‌داده‌شده روی نمودار مناسب به نظر برسد، فروش مقدار زیادی توکن با همان قیمت ممکن است دشوار باشد.

علاقه شخصی به تیم هم می‌تواند روی تصمیم مالی اثر بگذارد. هواداری که سال‌ها طرفدار یک باشگاه بوده، شاید راحت‌تر از نشانه‌های منفی درباره توکن آن چشم‌پوشی کند یا در زمان افزایش هیجان مسابقات، بدون بررسی قیمت اقدام به خرید کند. اما موفقیت ورزشی یک تیم به معنی سودآوری دارایی دیجیتال آن نیست.

ریسک فنی را نیز نباید نادیده گرفت. نگهداری توکن در کیف پول ناسازگار، انتخاب شبکه اشتباه هنگام برداشت یا انتقال دارایی به آدرس نادرست می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند. به‌خصوص پس از ارتقای قراردادهای فن توکن در شبکه چیلیز، بررسی نسخه دارایی و اطلاعیه‌های رسمی صرافی یا کیف پول اهمیت دارد.

محدودیت فن توکن‌ها برای کاربران ایرانی

کاربران ایرانی هنگام بررسی فن توکن‌ها با مسئله دیگری هم روبه‌رو هستند: امکان خرید دارایی با امکان استفاده از مزایای آن یکسان نیست. در شرایط رسمی سوسیوس، نام ایران در میان کشورهایی آمده است که پلتفرم درباره ارسال یا تحویل بعضی جوایز و محصولات به آن‌ها تعهدی نمی‌پذیرد. افزون بر این، استفاده از خدمات ممکن است مشمول شرایط ثبت‌نام، احراز هویت و محدودیت‌های جغرافیایی باشد.

برای مثال، ممکن است شخصی فن توکن یک باشگاه را در صرافی خریداری کند، اما نتواند جایزه فیزیکی مربوط به برنامه هواداری را در ایران تحویل بگیرد. به همین خاطر، اگر انگیزه اصلی خرید شما دریافت بلیت مسابقه، پیراهن امضا شده یا شرکت در برنامه‌های باشگاه است، ابتدا باید مطمئن شوید که شرایط استفاده از آن خدمات را دارید و دقت کنید که داشتن توکن در کیف پول، به‌تنهایی تضمین‌کننده دسترسی به همه امکانات پلتفرم نیست.

تفاوت فن توکن با NFT و سایر ارزهای دیجیتال چیست؟

فن توکن خودش نوعی دارایی دیجیتال است و از این نظر نباید آن را در مقابل تمام ارزهای دیجیتال قرار داد. تفاوت اصلی به کاربرد آن برمی‌گردد. برای مثال، بیت‌کوین ارز بومی شبکه خود است، اما فن توکن بارسلونا برای مشارکت در برنامه‌های هواداری این باشگاه طراحی شده است.

فن توکن‌های معمولی از نظر فنی واحدهای یکسانی دارند. اگر دو نفر هرکدام یک واحد BAR داشته باشند، این واحدها از نظر نوع دارایی با یکدیگر فرقی ندارند. اما NFTها شناسه اختصاصی دارند و می‌توانند نماینده آیتم‌های متمایزی باشند؛ مثلاً یک کارت دیجیتال مشخص از بازیکنی که در مجموعه‌ای کلکسیونی عرضه شده است. در نتیجه، داشتن فن توکن یک باشگاه با خرید NFT مربوط به بازیکنان آن تفاوت دارد. هر دو ممکن است خریدوفروش شوند، ولی حقوق و امکاناتی که به دارنده می‌دهند به پروژه و شرایط انتشارشان وابسته است.

آیا خرید فن توکن برای سرمایه‌گذاری مناسب است؟

پاسخ این سؤال برای همه یکسان نیست. کسی که فن توکن باشگاه محبوبش را برای شرکت در نظرسنجی‌ها و استفاده از خدمات هواداری می‌خرد، هدف متفاوتی با معامله‌گری دارد که فقط به نوسان قیمت توجه می‌کند.

اگر قصد سرمایه‌گذاری دارید، بهتر است پیش از خرید، وضعیت عرضه توکن، حجم معاملات، اختلاف قیمت خریدوفروش و میزان وابستگی آن به برنامه‌های پلتفرم را بررسی کنید. شهرت باشگاه یا تعداد طرفداران آن به‌تنهایی دلیل کافی برای خرید نیست؛ چون دارندگان فن توکن از رشد درآمد باشگاه سهمی دریافت نمی‌کنند.

برای استفاده هواداری هم باید دید امکانات ارائه‌شده واقعاً چقدر برای شما ارزش دارند و آیا امکان استفاده از آن‌ها وجود دارد یا نه. ممکن است یک تجربه اختصاصی برای هواداری در کشور میزبان باشگاه جذاب باشد، اما همان مزیت برای فردی که داخل ایران زندگی می‌کند کاربرد چندانی نداشته باشد.

بهتر است پیش از هر خرید، تکلیف یک موضوع روشن باشد: فن توکن را برای استفاده از مزایای هواداری می‌خواهید یا با هدف معامله و کسب سود؟ پاسخ این سؤال می‌تواند معیار انتخاب شما را کاملاً تغییر دهد.

جمع‌بندی

فن توکن‌ها تلاش می‌کنند بخشی از ارتباط میان باشگاه‌های ورزشی و هواداران را به فضای بلاک‌چین منتقل کنند. رأی‌دادن درباره بعضی برنامه‌های باشگاه، دریافت پاداش و دسترسی به تجربه‌های ویژه از کاربردهای اصلی آن‌هاست. در کنار این امکانات، فن توکن‌ها در بازار ارزهای دیجیتال نیز خریدوفروش می‌شوند و همین موضوع ریسک نوسان قیمت را به همراه دارد.

نکته‌ای که پیش از خرید باید به آن توجه کرد، تفاوت میان ارزش هواداری و ارزش مالی این دارایی‌هاست. داشتن فن توکن یک تیم محبوب می‌تواند برای طرفدارانش جذاب باشد، اما به معنی مالکیت باشگاه یا تضمین بازده سرمایه‌گذاری نیست. برای کاربران ایرانی، بررسی امکان استفاده از خدمات هواداری و محدودیت‌های پلتفرم هم به‌اندازه قیمت و شرایط معامله اهمیت دارد.

سوالات متداول